DPF, FAP, GPF – czym różnią się filtry cząstek stałych?

W ogłoszeniach, na forach i w rozmowach z mechanikiem padają trzy skróty: DPF, FAP i GPF (lub OPF). Wszystkie oznaczają filtr cząstek stałych, ale nie są dokładnie tym samym. Poznanie, jakie są DPF FAP GPF różnice, pomaga zrozumieć, dlaczego jeden filtr wymaga uzupełniania płynu, inny zapycha się przy jeździe po mieście, a trzeci prawie nie sprawia problemów.

Wspólna zasada działania

Każdy filtr cząstek to ceramiczny wkład o strukturze plastra miodu, w którym kanaliki są na przemian zaślepione z jednej i z drugiej strony. Spaliny muszą przejść przez porowate ścianki, a cząstki sadzy zostają na nich zatrzymane. Filtr stopniowo się zapełnia, więc co jakiś czas trzeba go oczyścić, czyli wypalić zgromadzoną sadzę. Ten proces nazywa się regeneracją. To, jak wygląda regeneracja, jest główną różnicą między typami filtrów.

DPF – filtr cząstek w dieslu

DPF (Diesel Particulate Filter) to ogólna nazwa filtra w silnikach wysokoprężnych, stosowana przez większość producentów: grupę VAG, BMW, Mercedesa, Forda, Toyotę i wielu innych. Regeneracja odbywa się na dwa sposoby:

• pasywnie – podczas jazdy w trasie, przy wysokiej temperaturze spalin, sadza dopala się częściowo sama,
• aktywnie – sterownik dotryskuje paliwo, które dopala się w katalizatorze utleniającym przed filtrem i podnosi temperaturę spalin na tyle, by wypalić sadzę.

Aktywna regeneracja potrzebuje kilkunastu minut nieprzerwanej jazdy przy odpowiednim obciążeniu. Na krótkich trasach miejskich bywa przerywana – to główna przyczyna zapychania filtrów DPF. Szerzej piszemy o tym w tekście jak jeździć, żeby DPF się nie zapychał.

FAP – filtr z dodatkiem (PSA)

FAP (z francuskiego Filtre à Particules) to nazwa stosowana przez Peugeota i Citroëna, a także w części silników współdzielonych z innymi markami. Starsze i wiele średnio nowych wersji FAP korzysta z płynu dodawanego do paliwa (np. Eolys) ze specjalnego zbiorniczka. Dodatek obniża temperaturę zapłonu sadzy, dzięki czemu regeneracja zachodzi łatwiej i przy niższej temperaturze. Wady:

• płyn trzeba uzupełniać co określony przebieg – jego brak blokuje regenerację i wywołuje komunikat o niskim poziomie dodatku,
• pozostałości dodatku odkładają się w filtrze jako popiół, który z czasem trzeba usunąć przy czyszczeniu lub wymianie,
• usterki pompy dodatku, czujnika poziomu i przewodów.

Szczegóły znajdziesz w tekście filtr FAP i płyn Eolys. Nowsze silniki PSA (np. BlueHDi) w części wersji pracują już bez dodatku.

GPF / OPF – filtr w silniku benzynowym

GPF (Gasoline Particulate Filter), w grupie VAG nazywany OPF (Ottopartikelfilter), pojawił się w silnikach benzynowych z wtryskiem bezpośrednim, które emitują więcej cząstek niż starsze konstrukcje z wtryskiem pośrednim. Benzyna spala się w wyższej temperaturze spalin niż diesel, więc filtr regeneruje się głównie pasywnie, często podczas hamowania silnikiem, gdy do gorącego filtra trafia więcej tlenu. W większości przypadków GPF sprawia znacznie mniej problemów niż DPF, choć na bardzo krótkich trasach i przy częstych zimnych startach także może się zapełniać. Więcej w artykule filtr GPF/OPF w benzynie.

Porównanie

Kody błędów wspólne dla filtrów

Niezależnie od typu filtra sterowniki zgłaszają podobne kody: P2002 (sprawność filtra poniżej progu), P2463 (nadmierne nagromadzenie sadzy), a także kody czujnika różnicy ciśnień i temperatury spalin. Ich znaczenie opisujemy w tekście błędy DPF – kody.

Co robimy przy problemach z filtrem

Zawsze zaczynamy od diagnostyki: odczyt obciążenia sadzą i popiołem, test czujników, sprawdzenie przyczyn zapychania (wtryski, EGR, turbo, styl jazdy). Następnie proponujemy serwisową regenerację lub czyszczenie filtra. Dopiero gdy filtr jest uszkodzony mechanicznie, a właściciel świadomie tego chce, rozważamy usunięcie DPF (od 600 zł, ostatecznie po diagnostyce).

Uczciwie o formalnościach: pojazd poruszający się po drogach publicznych powinien spełniać normę emisji, z którą został dopuszczony, a badanie techniczne obejmuje układ wydechowy i emisję spalin (w UE trwają też prace nad pomiarem liczby cząstek na stacjach kontroli). Dlatego zawsze najpierw proponujemy diagnostykę oraz regenerację lub czyszczenie filtra. Usunięcie DPF wykonujemy wyłącznie na życzenie właściciela, który odpowiada za sposób użytkowania pojazdu, i zawsze z kopią oryginalnego wsadu, który można przywrócić.

Masz problem z DPF, FAP lub GPF? Zadzwoń pod +48 579 777 392 – powiemy, od czego zacząć w Twoim aucie. Usługi wykonujemy m.in. jako usuwanie DPF Poznań i w pozostałych oddziałach.