Filtr FAP i płyn Eolys – poradnik dla właściciela Peugeota i Citroëna
FAP Eolys to rozwiązanie, które odróżnia wiele diesli Peugeota i Citroëna od aut innych marek. Grupa PSA jako jedna z pierwszych montowała filtry cząstek w autach seryjnych i zastosowała w nich dodatek do paliwa, który ułatwia wypalanie sadzy. Dla właściciela oznacza to dodatkowy płyn eksploatacyjny, osobne komunikaty na desce i kilka zasad, których nieznajomość kończy się zapchanym filtrem. Poniżej wszystko, co warto wiedzieć – od 2.0 HDi, przez popularne 1.6 HDi, po nowsze BlueHDi.
Czym jest FAP i po co mu dodatek
FAP (filtre à particules) to francuska nazwa filtra cząstek stałych – działa na tej samej zasadzie co DPF. Różnica polega na sposobie regeneracji. Sadza w zwykłym filtrze spala się w bardzo wysokiej temperaturze, którą trudno osiągnąć w jeździe miejskiej. PSA dodało do paliwa związek metalu (w zależności od generacji – na bazie ceru lub żelaza), który osadza się w sadzy i działa jak katalizator. Dzięki temu sadza zaczyna się spalać w wyraźnie niższej temperaturze, a regeneracja jest łatwiejsza i szybsza.
Jak dodatek trafia do paliwa
Płyn Eolys znajduje się w osobnym zbiorniczku, zwykle w pobliżu zbiornika paliwa. Po każdym tankowaniu sterownik – na podstawie sygnału z czujnika poziomu paliwa lub otwarcia klapki wlewu – dozuje odpowiednią porcję dodatku do baku. Ilość zależy od tego, ile paliwa zatankowano.
Kiedy uzupełnia się płyn Eolys
Zbiorniczek wystarcza na długi przebieg – w zależności od generacji układu od kilkudziesięciu do ponad stu tysięcy kilometrów. Zalecenia producenta zmieniały się wraz z kolejnymi wersjami, dlatego najlepiej sprawdzić je w książce serwisowej konkretnego auta. Gdy płyn się kończy, kierowca zobaczy komunikat w rodzaju „FAP additive level low” lub polską wersję o niskim poziomie dodatku.
Dlaczego po dolaniu potrzebny jest tester
Sterownik nie mierzy fizycznie poziomu płynu w zbiorniczku – liczy, ile go zużył. Po uzupełnieniu trzeba testerem wyzerować licznik dodatku. Bez tego komunikat nie zgaśnie, a sterownik może dalej uznawać, że dodatku brakuje. Często przy tej okazji resetuje się też parametry filtra, jeśli był czyszczony lub wymieniany.
Co się dzieje, gdy płynu zabraknie
- sadza w filtrze nie ma katalizatora i spala się znacznie trudniej,
- regeneracje stają się częstsze i dłuższe, a część z nich się nie udaje,
- filtr szybko się zapycha, pojawia się komunikat „Risk of particle filter clogging”,
- w dalszej kolejności – tryb awaryjny i błędy sprawności filtra.
Jazda na pustym zbiorniczku przez dłuższy czas może zniszczyć filtr. Uzupełnienie płynu to drobny wydatek w porównaniu z regeneracją czy wymianą FAP.
Typowe usterki układu z dodatkiem
| Usterka | Objaw |
|---|---|
| Koniec płynu Eolys | Komunikat o niskim poziomie dodatku, potem ryzyko zapchania |
| Uszkodzona pompka dozująca | Płyn jest, ale nie trafia do paliwa – szybkie zapychanie FAP |
| Nieszczelne przewody lub zawór zwrotny | Ubytek płynu, zapach, zabrudzony zbiornik |
| Brak resetu po uzupełnieniu | Komunikat nie gaśnie |
| Zły rodzaj płynu | Problemy z regeneracją, błędy układu |
| Czujnik różnicy ciśnień | Błędy z rodziny P2453, fałszywe komunikaty |
Rodzaj płynu ma znaczenie
W kolejnych generacjach PSA stosowało różne preparaty, które nie zawsze są zamienne. Dolanie niewłaściwego płynu lub zmieszanie dwóch rodzajów może zaburzyć regenerację. Przed zakupem upewnij się, jaki dodatek przewidziano dla Twojego silnika – najlepiej po numerze VIN.
Popiół z dodatku – ukryty koszt
Dodatek pomaga spalić sadzę, ale sam po spaleniu zamienia się w tlenki metali, które zostają w filtrze jako popiół – razem z popiołem z oleju. Z tego powodu filtry FAP z dodatkiem mają określoną żywotność i przy dużych przebiegach wymagają płukania lub wymiany. Jak usuwa się popiół, opisujemy w artykule płukanie DPF – co daje.
Które silniki PSA mają taki układ
Układ z dodatkiem stosowano w wielu wersjach 1.6 HDi i 2.0 HDi, a także w części innych diesli PSA i aut, które je wykorzystywały (np. niektóre Fordy, Volvo i Mazdy z silnikami opracowanymi wspólnie z PSA). W nowszych generacjach, m.in. w części silników BlueHDi, przechodzono na filtry z powłoką katalityczną bez dodatku. Szczegóły popularnego silnika opisujemy na stronie PSA 1.6 HDi DV6, a jego typowe problemy z filtrem w artykule DPF 1.6 HDi – problemy.
Jak dbać o FAP w aucie PSA
- Pilnuj poziomu dodatku zgodnie z książką serwisową i nie ignoruj komunikatu.
- Uzupełniaj właściwy płyn i zawsze resetuj licznik testerem.
- Regularnie jedź dłuższe odcinki, by regeneracje mogły się zakończyć.
- Stosuj olej o normie wymaganej przez PSA (low SAPS).
- Sprawdzaj przewody czujnika różnicy ciśnień przy przeglądach.
Diagnostyka FAP
Podczas diagnostyki DPF/FAP odczytujemy błędy, poziom i licznik dodatku, zapełnienie filtra, historię regeneracji i działanie pompki dozującej. Wynik pozwala zdecydować, czy wystarczy uzupełnienie płynu i reset, czy potrzebna jest regeneracja albo naprawa układu dozowania. Diagnostyka kosztuje od 100 zł.
Twój Peugeot lub Citroën wyświetla komunikat o dodatku FAP? Zadzwoń, podpowiemy, co zrobić: +48 579 777 392. W Poznaniu przyjmujemy w Swarzędzu (diagnostyka DPF Poznań).