Filtr GPF/OPF w benzynie – co musi wiedzieć właściciel auta

Kupując nowe lub kilkuletnie auto benzynowe, wielu kierowców ze zdziwieniem odkrywa w instrukcji pojęcie „filtr cząstek stałych”. Filtr GPF OPF stał się standardem w silnikach benzynowych z wtryskiem bezpośrednim, wprowadzanych w związku z coraz ostrzejszymi normami emisji. Wyjaśniamy, czym jest, jak działa i czego się spodziewać w codziennej eksploatacji.

Dlaczego benzyna potrzebuje filtra cząstek

Klasyczne silniki benzynowe z wtryskiem do kolektora emitowały bardzo mało cząstek stałych, bo paliwo zdążyło się dobrze wymieszać z powietrzem przed zapłonem. Silniki z wtryskiem bezpośrednim podają paliwo prosto do cylindra. Są oszczędniejsze i mocniejsze, ale w niektórych warunkach – zwłaszcza po zimnym starcie i przy dużym obciążeniu – część paliwa nie spala się idealnie i powstają drobne cząstki. Normy emisji wprowadziły limity liczby cząstek także dla benzyny, a filtr GPF to najprostszy sposób, by je spełnić.

GPF czy OPF – nazewnictwo

GPF (Gasoline Particulate Filter) to nazwa ogólna. Koncern Volkswagena używa skrótu OPF (Ottopartikelfilter), inni producenci mają własne określenia. Technicznie to ten sam typ elementu. Różnice w stosunku do filtrów w dieslach wyjaśniamy w tekście DPF, FAP, GPF – różnice.

Jak regeneruje się filtr GPF

Spaliny silnika benzynowego są gorętsze niż diesla, więc sadza w filtrze może dopalać się bez specjalnych zabiegów. Potrzebny jest jednak tlen, którego przy mieszance stechiometrycznej jest w spalinach niewiele. Dlatego GPF najczęściej regeneruje się:

• podczas hamowania silnikiem – wtrysk paliwa zostaje odcięty, do gorącego filtra trafia powietrze i sadza się utlenia,
• podczas jazdy w trasie – przy wyższej temperaturze i zmiennym obciążeniu,
• aktywnie – w niektórych autach sterownik może podnieść temperaturę spalin (np. opóźniając zapłon) i zarządzić regenerację, gdy filtr się zapełnia.

Czy GPF się zapycha?

Znacznie rzadziej niż DPF. Benzyna produkuje mniej sadzy, a warunki do pasywnej regeneracji występują częściej. Problemy pojawiają się głównie w autach używanych bardzo specyficznie:

• wyłącznie krótkie odcinki po kilka kilometrów, przy zimnym silniku,
• częste uruchamianie i gaszenie silnika, np. w pracy kurierskiej na lekkich autach benzynowych,
• zima, długie rozgrzewanie, praca na postoju,
• spalanie oleju – popiół z oleju nie wypala się i stopniowo zmniejsza pojemność filtra.

Objawy problemów z GPF

Które auta mają GPF

Filtry cząstek w benzynie zaczęły masowo trafiać do nowych aut wraz z zaostrzeniem limitu liczby cząstek w kolejnych odmianach normy Euro 6, czyli w autach produkowanych mniej więcej od końca ubiegłej dekady. Spotkasz je m.in. w silnikach TSI i TFSI koncernu Volkswagena, w benzynowych jednostkach BMW i Mercedesa, w wielu modelach grupy Stellantis, Hyundaia, Kii, Forda czy Renault z wtryskiem bezpośrednim. Nie każde auto z danego modelu musi go mieć – zależy to od silnika i roku produkcji. Najpewniej sprawdzić to w dokumentacji auta, w opisie wersji albo po prostu pytając serwis przy odczycie danych sterownika.

Dla kupującego używane auto to ważna informacja: samochód z GPF lepiej znosi jazdę mieszaną niż wyłącznie krótkie odcinki pod blokiem.

Jak dbać o filtr GPF

1. Raz na jakiś czas pojedź w trasę – kilkanaście–kilkadziesiąt minut jazdy drogą szybkiego ruchu ze zmiennym obciążeniem i hamowaniem silnikiem pomaga oczyścić filtr.
2. Nie rozgrzewaj auta na postoju – lepiej ruszyć spokojnie po kilkunastu sekundach.
3. Stosuj olej zgodny ze specyfikacją producenta – oleje o niskiej zawartości popiołu są przeznaczone dla aut z filtrami cząstek.
4. Reaguj na ubytek oleju – popiół z oleju to wróg każdego filtra.
5. Nie lekceważ komunikatów – zalecana jazda regeneracyjna podana w instrukcji zwykle rozwiązuje problem na wczesnym etapie.

GPF a usuwanie filtra

Pytania o usunięcie GPF pojawiają się rzadko, bo filtr zwykle nie sprawia problemów. Jeżeli jednak pojawią się kłopoty, zaczynamy od diagnostyki i serwisowej regeneracji. Ewentualne usunięcie filtra cząstek wykonujemy wyłącznie na życzenie właściciela – auto na drodze publicznej powinno spełniać swoją normę emisji, a badanie techniczne obejmuje układ wydechowy i skład spalin. Zawsze zachowujemy kopię oryginalnego wsadu.

GPF w hybrydach

W hybrydach z silnikami benzynowymi z wtryskiem bezpośrednim też montuje się filtry cząstek. Silnik spalinowy pracuje w nich krótko i często się wyłącza, co utrudnia regenerację. Producenci uwzględniają to w strategii sterowania, ale warto wiedzieć o tej specyfice – piszemy o niej w tekście filtr DPF i GPF w hybrydzie.

Jak możemy pomóc

Przy komunikatach filtra cząstek w aucie benzynowym wykonujemy diagnostykę filtra (od 100 zł): odczyt zapełnienia, test czujników, ocena przyczyn. Jeśli to potrzebne, przeprowadzamy serwisową regenerację lub czyszczenie. Usługi realizujemy m.in. jako diagnostyka DPF Warszawa. Zadzwoń pod +48 579 777 392 – powiemy, czy komunikat w Twoim aucie wymaga wizyty w warsztacie.