Klapy wirowe – na czym polega zagrożenie i jak zabezpieczyć silnik
Klapy wirowe – zagrożenie z nimi związane jest jednym z najbardziej znanych tematów wśród właścicieli starszych diesli, zwłaszcza BMW. Niewielki element w kolektorze dolotowym, który na co dzień pomaga silnikowi czyściej spalać paliwo, może się urwać i trafić do cylindra. Skutki bywają poważne: uszkodzony tłok, zawory, głowica, a czasem turbosprężarka. Dobra wiadomość jest taka, że temu ryzyku można zapobiegać.
Czym są klapy wirowe
Klapy wirowe (swirl flaps) to małe przepustnice umieszczone w kanałach dolotowych, zwykle po jednej lub dwie na cylinder. Przy niskich obrotach przymykają część kanału, co wywołuje zawirowanie powietrza w komorze spalania. Lepsze wymieszanie powietrza z paliwem oznacza czystsze spalanie i niższą emisję przy małych obciążeniach. Przy wyższych obrotach klapy się otwierają.
Na czym polega zagrożenie
Klapa jest zamocowana na wspólnej osi małymi śrubkami lub nitami. Z czasem:
- oś i tuleje się wyrabiają, klapa zaczyna mieć luz,
- drgania i pulsacje powietrza luzują mocowanie,
- nagar z EGR i odmy blokuje ruch, zwiększając obciążenie mechanizmu,
- w końcu śrubka lub sama klapa odrywa się od osi.
Oderwany element trafia przez zawór dolotowy do komory spalania. Tłok w ruchu, zawory i fragment metalu – to przepis na poważne uszkodzenie. Fragmenty mogą też przedostać się dalej, do turbosprężarki.
W których silnikach ryzyko jest największe
Problem dotyczy przede wszystkim diesli z metalowymi klapami mocowanymi śrubkami, produkowanych głównie w pierwszej dekadzie XXI wieku. Najczęściej wymieniane są:
- silniki BMW M47 i M57 – opisujemy je w artykule klapy wirowe w BMW M47 i M57 oraz na stronie BMW M57,
- silniki 1.9 JTD i 1.9 CDTI oraz pokrewne – w artykule klapy wirowe 1.9 JTD i 2.0 CDTI,
- niektóre wersje silników VAG 2.0 TDI z pompowtryskiwaczami, np. 2.0 TDI BKD,
- wybrane silniki Mercedesa, w których kłopoty dotyczą raczej mechanizmu i siłownika klap.
W wielu nowszych konstrukcjach producenci zmienili rozwiązanie (np. klapy z tworzywa lub inne mocowanie), ale problemy z zarastaniem i siłownikami nadal występują.
Objawy, które powinny zaniepokoić
| Objaw | Możliwe znaczenie |
|---|---|
| Błąd czujnika położenia klap, np. P2015 | klapy zablokowane, luz, uszkodzony siłownik |
| Stukanie lub grzechotanie z okolic dolotu | luźna klapa – nie jeździć, pilna kontrola |
| Nierówna praca, spadek mocy | klapy zablokowane w złej pozycji |
| Wycieki oleju przy osi klap | zużyte uszczelnienia osi |
Kody związane z położeniem klap opisujemy na stronie P2015 – zakres czujnika położenia klap kolektora. Niestety, urwanie klapy często następuje bez wcześniejszych objawów.
Jak zabezpieczyć silnik
1. Kontrola stanu klap
Przy większych przebiegach warto sprawdzić luz na osi i stan mocowań – często wymaga to demontażu kolektora lub oględzin endoskopem.
2. Wymiana kolektora lub klap na nowe
Rozwiązanie zgodne z fabryczną konfiguracją. Nowy kolektor z klapami eliminuje zużyte elementy, ale ryzyko po latach może wrócić.
3. Usunięcie klap i zaślepienie otworów
Klapy wymontowuje się, a otwory po osi zaślepia specjalnymi zaślepkami. Następnie koryguje się oprogramowanie, aby sterownik nie zgłaszał błędów. Jak przebiega montaż zaślepek, opisujemy w artykule zaślepki klap wirowych – montaż.
Uczciwie o skutkach usunięcia klap
Klapy wirowe wpływają na jakość spalania przy niskich obciążeniach i tym samym na emisję. Ich usunięcie zmienia fabryczną konfigurację silnika, choć różnica w codziennej jeździe jest zwykle niewielka. Auto powinno spełniać normę emisji, z którą zostało dopuszczone. Dlatego przedstawiamy obie drogi – wymianę na nowe elementy i usunięcie – a decyzja należy do właściciela, który odpowiada za sposób użytkowania pojazdu. Zawsze zachowujemy kopię oryginalnego oprogramowania.
Ile kosztuje zaniechanie
Koszt kontroli lub wymiany klap jest niewielki w porównaniu z naprawą silnika po urwaniu klapy, która często oznacza regenerację głowicy, wymianę tłoka, a czasem całego silnika. W autach z dużym przebiegiem, o nieznanej historii serwisowej, profilaktyka jest po prostu tańsza. Przy zakupie używanego auta z silnikiem z tej grupy warto zapytać sprzedającego, czy klapy były już wymieniane lub usunięte, i poprosić o potwierdzenie w dokumentacji.
Przy okazji: czyszczenie dolotu
Demontaż kolektora to dobry moment na usunięcie nagaru z kanałów, sprawdzenie zaworu EGR i odmy. Zakoksowany dolot to częsta przyczyna zablokowanych klap.
Gdzie to zrobić
Szczegóły na stronie usuwanie klap wirowych. Kierowców z Dolnego Śląska zapraszamy do oddziału przy Grabiszyńskiej – usuwanie klap wirowych we Wrocławiu. Cenę podajemy po rozpoznaniu silnika i oględzinach, bo zależy od dostępu do kolektora i zakresu prac.
Masz silnik z klapami wirowymi i duży przebieg? Zadzwoń pod +48 579 777 392 – podaj kod silnika, a powiemy, czy w Twoim przypadku ryzyko jest istotne.