Silniki z klapami wirowymi – gdzie występują i czym grożą

Klapy wirowe to mały element w kolektorze dolotowym, który potrafi narobić dużych szkód. Montowano je w wielu dieslach common rail (i części benzyn z wtryskiem bezpośrednim) produkowanych od początku lat 2000. Ich zadanie jest proste: na niskich obrotach zawirować powietrze, żeby paliwo lepiej się mieszało, a spalanie było czystsze. Problem polega na tym, że po latach pracy mechanizm się zużywa, a w niektórych silnikach klapka może się oderwać i wpaść do cylindra.

Jak działają klapy wirowe

W każdym cylindrze diesla z czterema zaworami są dwa kanały dolotowe. Klapa wirowa przymyka jeden z nich przy niskiej prędkości obrotowej, więc powietrze wpada do komory spalania z rotacją. Przy wyższych obrotach klapy się otwierają, żeby nie dławić napełniania. Sterownik przestawia je setki razy w trakcie każdej jazdy, a cały mechanizm siedzi w strumieniu powietrza zmieszanego z olejem z odmy i sadzą z EGR.

Popularne silniki z klapami wirowymi

Lista nie obejmuje wszystkich konstrukcji na rynku – to te, z którymi kierowcy w Polsce najczęściej mają do czynienia:

Na tym samym oznaczeniu silnika mogą występować różne wersje kolektora, dlatego przed jakąkolwiek decyzją trzeba sprawdzić konkretny egzemplarz. Szerzej o bawarskich dieslach piszemy w artykule klapy wirowe w BMW M47 i M57, a o włosko-oplowskich konstrukcjach w tekście klapy wirowe w 1.9 JTD i 2.0 CDTi.

Dlaczego klapy wirowe są groźne

Zmęczenie materiału i luzy

Wałek obraca się w gniazdach kolektora miliony razy. Gniazda się wycierają, pojawia się luz, klapki zaczynają drgać w strumieniu powietrza. Śruby mocujące klapki do wałka, nawet zabezpieczone klejem, potrafią się z czasem wykręcić.

Nagar

Olejowo-sadzowy osad blokuje ruch klap. Siłownik pracuje pod większym obciążeniem, cięgna pękają, a sterownik zapisuje błędy typu P2015 lub P2004.

Najgorszy scenariusz

Gdy klapka albo śrubka oderwie się i przejdzie przez zawór do komory spalania, skutki bywają poważne: wygięte zawory, uszkodzony tłok, porysowana gładź cylindra, a czasem pęknięta głowica. Taka awaria zwykle oznacza remont silnika, którego koszt wielokrotnie przewyższa profilaktykę.

Objawy, że z klapami dzieje się coś złego

• Błędy położenia klap i kontrolka check engine.
• Słabsze przyspieszanie w dolnym zakresie obrotów.
• Metaliczne grzechotanie z okolic kolektora na biegu jałowym.
• Nierówna praca jednego cylindra, spadek kompresji.
• Wyczuwalny luz wałka po odłączeniu siłownika.

Część usterek nie daje żadnych objawów aż do momentu awarii, dlatego przy autach z dużym przebiegiem warto po prostu sprawdzić stan mechanizmu.

Kto powinien szczególnie uważać

W Polsce jeździ ogromna liczba sprowadzonych diesli z lat 2003–2012, często z przebiegami, których licznik już nie pokazuje uczciwie. To dokładnie ta grupa, w której klapy wirowe są najbardziej zużyte. Szczególną uwagę powinni zwrócić:

• właściciele BMW serii 3, 5 i X5 z silnikami M47/M57, jeśli nie wiedzą, czy klapy były kiedykolwiek sprawdzane,
• kierowcy jeżdżący głównie w mieście – krótkie trasy sprzyjają nagarowi,
• osoby, które kupiły auto bez historii serwisowej,
• właściciele aut, w których EGR pracował długo niesprawny i „zalewał” dolot sadzą.

Przy zakupie używanego diesla z jednym z tych silników warto poprosić mechanika o ocenę luzów wałka klap – to kilkanaście minut pracy, które mogą oszczędzić remontu głowicy.

Jakie są możliwości zabezpieczenia silnika

1. Kontrola i naprawa. Sprawdzenie luzów, wymiana cięgien, siłownika, czyszczenie kolektora.
2. Wymiana kolektora na nowy. Przywraca fabryczne działanie, ale za kilkaset tysięcy kilometrów problem może wrócić.
3. Usunięcie klap i montaż zaślepek. Eliminuje ryzyko mechaniczne; wymaga korekty oprogramowania.

Ostatnia opcja zmienia fabryczną konfigurację układu odpowiedzialnego za emisję. Zawsze najpierw proponujemy diagnostykę i naprawę, a usunięcie wykonujemy na życzenie właściciela, który odpowiada za sposób użytkowania pojazdu. Oryginalny wsad archiwizujemy, więc można do niego wrócić.

Opis usługi i dostępne oddziały znajdziesz na stronie usuwanie klap wirowych. Kierowcy z Dolnego Śląska mogą od razu sprawdzić usuwanie klap wirowych we Wrocławiu.

Nie wiesz, czy Twój silnik ma klapy wirowe? Zadzwoń pod +48 579 777 392, podaj markę, model i rocznik – sprawdzimy i powiemy, co warto zrobić.