AdBlue i SCR – jak działa układ, prosto wyjaśnione
AdBlue – jak działa i po co w ogóle trzeba go dolewać? Coraz więcej diesli, od Sprinterów i Transitów po osobowe Passaty i Peugeoty, ma drugi wlew obok korka paliwa. Za nim kryje się układ SCR, który zamienia szkodliwe tlenki azotu w nieszkodliwy azot i parę wodną. Poniżej wyjaśniamy prostym językiem, czym jest płyn, co dzieje się z nim w wydechu i z jakich elementów składa się cały układ.
Czym jest AdBlue
AdBlue to nazwa handlowa wodnego roztworu mocznika o stężeniu 32,5%. Mocznik jest rozpuszczony w wodzie demineralizowanej, a skład i czystość płynu określa norma ISO 22241. Płyn jest bezbarwny, nietoksyczny, ale lekko żrący dla niektórych metali i lakieru. Zamarza w temperaturze ok. –11°C, dlatego układ ma grzałki.
Dlaczego stężenie 32,5%?
Przy tym stężeniu roztwór ma najniższą temperaturę zamarzania, a po zamarznięciu i rozmrożeniu zachowuje ten sam skład. Każde odstępstwo – dolanie wody, odparowanie – zmienia parametry i sterownik może to wykryć.
AdBlue – jak działa reakcja w układzie SCR
- Dozowanie – wtryskiwacz (dozownik) rozpyla AdBlue do gorących spalin przed katalizatorem SCR.
- Rozkład – w wysokiej temperaturze woda odparowuje, a mocznik rozkłada się na amoniak i dwutlenek węgla.
- Redukcja – w katalizatorze SCR amoniak reaguje z tlenkami azotu (NOx). Powstaje azot i woda.
- Kontrola – czujnik NOx za katalizatorem sprawdza, czy redukcja przebiega prawidłowo, a sterownik koryguje dawkę.
Skrót SCR oznacza Selective Catalytic Reduction, czyli selektywną redukcję katalityczną. „Selektywną”, bo amoniak reaguje przede wszystkim z tlenkami azotu, a nie z tlenem obecnym w spalinach.
Z czego składa się układ AdBlue/SCR
| Element | Funkcja |
|---|---|
| Zbiornik AdBlue z grzałką | Przechowuje płyn i rozmraża go zimą |
| Czujnik poziomu, temperatury i jakości | Informuje o ilości i parametrach płynu |
| Pompa (moduł zasilający) | Podaje płyn pod ciśnieniem, po wyłączeniu często zasysa go z przewodów |
| Przewody z podgrzewaniem | Doprowadzają płyn do dozownika, chronią przed zamarzaniem |
| Wtryskiwacz dozujący | Rozpyla AdBlue w strumień spalin |
| Mieszalnik | Zapewnia równomierne wymieszanie płynu ze spalinami |
| Katalizator SCR | Miejsce reakcji amoniaku z NOx |
| Czujniki NOx i temperatury | Kontrolują sprawność i warunki pracy |
| Sterownik (silnika lub osobny) | Oblicza dawkę i diagnozuje układ |
Rolę czujników NOx przed i za katalizatorem opisujemy w artykule pierwszy i drugi czujnik NOx.
Ile AdBlue zużywa auto
Zużycie zależy od silnika, obciążenia i stylu jazdy. W autach osobowych to zwykle niewielka ilość na tysiąc kilometrów, w busach więcej, a w ciężarówkach – kilka procent zużycia paliwa. Orientacyjne wartości podajemy w tekście ile AdBlue zużywa samochód.
Co się dzieje, gdy układ nie działa
Sterownik bardzo pilnuje SCR, bo od niego zależy spełnienie normy emisji. Przy usterce lub braku płynu najpierw pojawia się ostrzeżenie, potem odliczanie kilometrów, a na końcu – w autach osobowych i dostawczych – blokada ponownego uruchomienia silnika. W ciężarówkach i maszynach zwykle następuje ograniczenie mocy. Więcej w tekstach co się stanie, gdy skończy się AdBlue oraz blokada rozruchu przez AdBlue.
Najczęstsze usterki
- krystalizacja płynu w dozowniku i przewodach,
- awaria grzałki w zbiorniku – szczególnie zimą,
- uszkodzony czujnik poziomu lub jakości,
- awaria pompy lub modułu zasilającego,
- uszkodzony czujnik NOx,
- spadek sprawności katalizatora SCR.
Jak dbać o układ SCR
- tankuj płyn z oznaczeniem ISO 22241 z pewnego źródła,
- nie rozcieńczaj go wodą i nie dolewaj „czegokolwiek”,
- dbaj o czystość lejka i wlewu,
- nie dopuszczaj do jazdy „na rezerwie” przez długi czas,
- reaguj na pierwszy komunikat o usterce.
Diagnostyka i naprawa układu AdBlue
W razie problemów zaczynamy od odczytu błędów, testu pompy i dozownika, kontroli czujników NOx i grzałek. Większość usterek da się naprawić. Wyłączenie AdBlue/SCR wykonujemy wyłącznie na życzenie właściciela, który odpowiada za sposób użytkowania pojazdu (np. sport, eksport, maszyny poza drogami publicznymi). Pojazd poruszający się po drogach publicznych powinien spełniać normę emisji, z którą został dopuszczony, a badanie techniczne obejmuje emisję spalin – wyłączenie SCR może sprawić, że auto przestanie spełniać te wymagania. Zawsze najpierw proponujemy diagnostykę i naprawę, a przy wyłączeniu zachowujemy kopię oryginalnego wsadu, który można przywrócić. Opis usługi: wyłączenie AdBlue (SCR), od 800 zł, ostateczna cena po diagnostyce. Obsługujemy m.in. kierowców z Poznania.
Masz komunikat AdBlue na desce? Zadzwoń pod +48 579 777 392 – powiemy, czy możesz jechać dalej i co sprawdzić.