Regulacja instalacji LPG a żywotność katalizatora

Regulacja LPG a katalizator – to zależność, którą w Polsce, kraju z ogromną liczbą aut na gaz, warto znać. Katalizator trójdrożny działa skutecznie tylko wtedy, gdy mieszanka paliwowo-powietrzna oscyluje bardzo blisko proporcji stechiometrycznej (lambda = 1). Instalacja sekwencyjna, która podaje za dużo lub za mało gazu, wytrąca układ z tego wąskiego okna. Skutek: przegrzewanie, zatruwanie i przedwczesne zużycie katalizatora.

Jak sterownik i instalacja gazowa współpracują

W typowej instalacji sekwencyjnej sterownik gazu „podsłuchuje” czasy wtrysku benzyny wyliczone przez sterownik silnika i przelicza je na czasy otwarcia wtryskiwaczy gazu według mapy. Sterownik silnika nadal pracuje w pętli zamkniętej – na podstawie sondy lambda koryguje dawkę. Jeśli mapa gazu jest źle dopasowana, sterownik benzynowy musi stale nadrabiać korekcjami. Gdy korekty dojdą do granicy, pojawiają się błędy mieszanki, np. P0171 (mieszanka zbyt uboga) lub P0172 (zbyt bogata), a katalizator pracuje w niekorzystnych warunkach.

Uboga mieszanka – przegrzewanie

Zbyt mało gazu w stosunku do powietrza to najczęstszy problem w autach na LPG, zwłaszcza przy dużych obciążeniach i wysokich obrotach (jazda autostradą, wyprzedzanie z przyczepą). Uboga mieszanka:

• podnosi temperaturę spalania i spalin;
• przegrzewa zawory wydechowe i ich gniazda;
• sprzyja wypadaniu zapłonów, bo uboga mieszanka trudniej się zapala;
• doprowadza do lokalnego przegrzania wkładu katalizatora, a w skrajnym przypadku jego stopienia.

Bogata mieszanka – zatruwanie i dopalanie

Zbyt dużo gazu daje inne problemy:

• niespalone węglowodory i tlenek węgla dopalają się w katalizatorze, podnosząc jego temperaturę;
• na wkładzie osadza się sadza i nagar, który ogranicza powierzchnię czynną;
• rośnie zużycie gazu i pojawia się zapach siarkowodoru;
• sondy lambda pokrywają się osadem i reagują wolniej.

Kiedy wykonać regulację instalacji

1. Po montażu – a następnie kontrolnie po kilku tysiącach kilometrów, gdy elementy się „ułożą”.
2. Po wymianie reduktora, wtryskiwaczy gazu, czujników lub filtrów, jeśli zmieniła się charakterystyka pracy.
3. Po pracach przy silniku – wymianie wtryskiwaczy benzyny, świec, cewek, przepustnicy.
4. Gdy korekty na gazie wyraźnie różnią się od korekt na benzynie.
5. Przy nowych objawach – szarpanie, spadek mocy na gazie, błędy mieszanki.
6. Okresowo – np. raz w roku przy przeglądzie instalacji.

Na czym polega dobra regulacja

Dobra regulacja nie kończy się na podłączeniu komputera na postoju. Montażysta powinien:

• porównać korekty paliwowe na benzynie i gazie w całym zakresie obciążeń, najlepiej w jeździe;
• sprawdzić temperatury reduktora i gazu;
• skontrolować ciśnienie gazu pod obciążeniem;
• zweryfikować, czy wtryskiwacze gazu pracują w optymalnym zakresie;
• sprawdzić układ zapłonowy – LPG wymaga sprawnych świec i cewek.

Warto pamiętać, że sonda lambda w aucie z LPG także pracuje w trudniejszych warunkach – opisujemy to w tekście sonda lambda w aucie z LPG.

Sygnały, że regulacja się rozjechała

Nie musisz czekać na check engine. Na złą regulację wskazują: wyraźnie większe zużycie gazu niż wcześniej, szarpanie przy przełączaniu z benzyny na gaz, gorsze przyspieszanie na gazie przy pełnym obciążeniu, nierówna praca na biegu jałowym po przełączeniu i zapach gazu lub siarki z wydechu. Każdy z tych objawów to powód, by odwiedzić montażystę i zrobić odczyt, zanim katalizator zacznie przejmować skutki.

Gdy katalizator już ucierpiał

Jeśli w pamięci jest kod P0420, a auto przez długi czas jeździło na źle wyregulowanej instalacji, sama regulacja może nie wystarczyć. Wtedy sprawdzamy stan wkładu: analizujemy sygnał sond, mierzymy temperaturę przed i za katalizatorem, a w razie potrzeby oglądamy wkład kamerą. Diagnostyka katalizatora kosztuje od 100 zł i pozwala ustalić, czy katalizator jeszcze pracuje, czy kwalifikuje się do wymiany.

Kolejność działań

1. Diagnostyka silnika i instalacji gazowej (zapłon, korekty, ciśnienia).
2. Regulacja instalacji u montażysty LPG.
3. Diagnostyka katalizatora po regulacji.
4. Ewentualna wymiana katalizatora – dopiero gdy przyczyna jest usunięta.

Program Euro 2 i LPG

Część właścicieli starszych aut na gaz rozważa zmianę oprogramowania silnika. To temat z osobnymi konsekwencjami dla emisji i badania technicznego – opisujemy go w artykule program Euro 2 przy montażu LPG. Zawsze najpierw warto zadbać o poprawną regulację i sprawny katalizator.

Jeździsz na gazie w Wielkopolsce? Diagnostyka katalizatora w Poznaniu – oddział w Swarzędzu. Zadzwoń pod +48 579 777 392.