Normy emisji Euro – od Euro 1 do Euro 6 w prostych słowach
Normy Euro to zestaw przepisów Unii Europejskiej określających, ile szkodliwych substancji może emitować nowy samochód. Każda kolejna norma obniżała limity, a producenci musieli odpowiadać nowymi rozwiązaniami: katalizatorami, sondami lambda, zaworami EGR, filtrami cząstek i układami SCR z AdBlue. Dziś norma Euro ma też praktyczne znaczenie dla kierowcy – decyduje między innymi o tym, czy auto może wjechać do strefy czystego transportu w niektórych polskich miastach.
Co regulują normy Euro
Normy określają dopuszczalną emisję kilku grup związków w gramach na kilometr, mierzoną w znormalizowanym teście homologacyjnym:
- CO – tlenek węgla,
- HC – niespalone węglowodory,
- NOx – tlenki azotu,
- PM – masa cząstek stałych, a od pewnego etapu także PN – liczba cząstek.
Osobne limity obowiązują dla silników benzynowych i diesli, dla aut osobowych i dostawczych, a dla ciężarówek istnieją odrębne normy oznaczane cyframi rzymskimi (Euro I–VI).
Kolejne normy w skrócie
| Norma | Orientacyjnie od | Co zmieniła w praktyce |
|---|---|---|
| Euro 1 | początek lat 90. | Upowszechnienie katalizatora i wtrysku w benzynach |
| Euro 2 | połowa lat 90. | Zaostrzenie limitów, dopracowane katalizatory, sondy lambda |
| Euro 3 | około 2000 | Druga sonda lambda i diagnostyka pokładowa OBD, EGR w dieslach |
| Euro 4 | około 2005 | Ostrzejsze limity NOx i cząstek, pierwsze filtry DPF w części diesli |
| Euro 5 | około 2009–2011 | DPF praktycznie w każdym nowym dieslu |
| Euro 6 | około 2014–2015 | Mocne cięcie NOx w dieslach – SCR z AdBlue lub katalizatory NOx; z czasem GPF w benzynach i testy w realnej jeździe |
Daty wejścia norm różniły się dla nowych homologacji i dla wszystkich nowo rejestrowanych aut, dlatego auta z przełomu roczników mogą mieć różne normy. Normę konkretnego egzemplarza najlepiej sprawdzić w dokumentach – podpowiadamy jak w artykule jak sprawdzić normę Euro swojego auta.
Jak normy zmieniały budowę aut
Benzyna: od katalizatora do GPF
W benzynach pierwszym przełomem był katalizator trójdrożny z sondą lambda. Euro 3 przyniosło drugą sondę za katalizatorem, która kontroluje jego sprawność, oraz obowiązkową diagnostykę OBD. Kolejne normy wymusiły szybsze nagrzewanie katalizatora, a limity liczby cząstek w Euro 6 doprowadziły do montażu filtrów GPF w wielu silnikach z wtryskiem bezpośrednim. Różnice w katalizatorach poszczególnych norm opisujemy w tekście katalizator Euro 3, Euro 4, Euro 5.
Diesel: od EGR do AdBlue
W dieslach kluczowe były dwa problemy: cząstki stałe i tlenki azotu. Najpierw pojawiły się zawory EGR i katalizatory utleniające, potem filtry DPF, a w Euro 6 – układy SCR z AdBlue. Nowoczesny diesel ma więc cały zestaw układów, które współpracują ze sobą i psują się w łańcuchu. Ich rolę wyjaśniamy w artykule układy nowoczesnego diesla.
Normy Euro a strefy czystego transportu
W Polsce kolejne miasta wprowadzają lub planują strefy czystego transportu (SCT). Zasady wjazdu opierają się zwykle na normie emisji spalin lub roku produkcji pojazdu, z różnymi wymaganiami dla benzyn i diesli oraz okresami przejściowymi dla mieszkańców. Szczegóły – progi, terminy, wyjątki – różnią się między miastami i bywają zmieniane uchwałami rad miast, dlatego zawsze sprawdzaj aktualne informacje na stronie urzędu miasta. O zasadach w poszczególnych miastach piszemy w artykułach SCT w Warszawie oraz SCT a usunięty DPF.
Ważne: norma z dokumentów a stan faktyczny
O wjeździe do strefy decyduje norma, z którą auto zostało dopuszczone do ruchu. Jednocześnie pojazd poruszający się po drogach publicznych powinien tę normę rzeczywiście spełniać. Usunięcie DPF, katalizatora czy wyłączenie AdBlue może sprawić, że auto przestaje spełniać wymagania – niezależnie od wpisu w dokumentach.
Program Euro 2 – co oznacza ta nazwa
W warsztatach „programem Euro 2” nazywa się modyfikację oprogramowania sterownika, która wyłącza monitorowanie drugiej sondy lambda i części funkcji diagnostycznych, by silnik pracował bez katalizatora lub z uszkodzonym katalizatorem bez błędów. Nie zmienia to normy pojazdu w dokumentach. Szczegóły w artykule program Euro 2 – co to jest, a usługę opisujemy na stronie przeprogramowanie na Euro 2. Najpierw zawsze proponujemy diagnostykę i naprawę katalizatora. Modyfikację wykonujemy na życzenie właściciela, który odpowiada za sposób użytkowania pojazdu (np. sport, eksport, pojazd poza drogami publicznymi) – auto po niej może nie spełniać normy, z którą zostało dopuszczone. Kopię oryginalnego wsadu zachowujemy. Cena od 600 zł, ostateczna po diagnostyce.
Co z tego wynika dla kierowcy
- Im nowsza norma, tym więcej układów oczyszczania spalin – i tym ważniejsza regularna diagnostyka.
- Przy zakupie auta sprawdź normę w dokumentach, jeśli planujesz wjazdy do miast ze strefami.
- Sprawność układów emisji ma znaczenie nie tylko dla SKP, ale też dla trwałości silnika – zapchany DPF czy uszkodzony EGR odbijają się na turbo i wtryskach.
Masz pytania o normę emisji swojego auta i stan jego układów? Zadzwoń: +48 579 777 392. W Warszawie przyjmujemy na Ursusie (program Euro 2 Warszawa).